Tampilkan postingan dengan label Cerkak. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Cerkak. Tampilkan semua postingan

Kamis, 15 Juli 2010

Roro Pangkon: Bubak Kawak

Sabrank Suparno

Sak marine kemanten lanang budal nang omae kemanten wedhok, sak durunge kemanten karone di temokno, pepaes diperlokno, gae mbraeni kemanten lanang disek. Kemanten lanang seng wes yo ancene necis teko omah, perlu di braeni maneh, supoyo serasi karo braine kemanten wedhok. Sak jerone tamu kemanten iku biasane kemanten lanang lan kemanten wedhok di braeni macak rojo lan ratu. Iku minongko gambarno ketemu karone seng kate urip rumah tangga ,diumpamakno koyok senenge rojo nalikane ketemu jodoh lan bojone seng bakal siap ngancani urip salawase. Sak jerone orep iku bakal nemoni seneng lan susah. Nanging sak jerone kemanten ketemu iku gak digambarno susae urep, kejobo mek senenge thok.

Mulo, digawe gambarno kahanan seng koyok ngunuiku, seneng seng gak karu-karuan iku, dilambangno karo rojo lan ratu. Mestiae seng diarani kemanten iku mesti senenge. Sebab kemanten anyar iku gak minongko kemantene thok seng anyar, urip yo ngalami owah-owahe lakon seng anyar.

Sak jerone urip iki ono telu lakone urip seng diarani ngleboni ndunyo anyar. Tegese ngliwati babakan urip lan panguripan seng ancene bedo karo urip sak durunge. Telu lakon urip anyar iku: 1. Nalikane lahir. Lahir iku di arani manungso ngleboni urip anyar, mergo teko alam kandungan guo garbane ibune, ganti metu nang alam padhang, alam wadak, alam kasunyatan. 2. Naliko wong iku dadi kemanten, dadi kemanten yo kenek diarani mlebu nang urip seng anyar. Lek sak durunge dadi kemanten, urip dilakoni ijen , tapi lek mari rabi utowo dadi kemanten, urip dilakoni wong loro. Nanging seng diarani kemanten mlebu uripe anyar iku, kudu wong seng gorong tau dadi kemanten babar pisan, ateges jek kaet rabi. Rabi seng kawitan iku, ibarate, ketemune joko loroh, kepethuk perawan kathuk-en. Ateges sak marine dadi kemanten wong loro iku podo karepe, yoiku gak metu-metu teko njero kamar. 3. Naliko wong iku mati. Wong mati yo diarani mlebu panguripan anyar, gantine urip seng nduk alam padang, ngaleh nang alam barzah.

Roropangkon iku, crito, seng ngoncek’i artine wong urip nduk alam ndunyo iki ket durung dadi jabang bayi sampek tumekane pati. Crito iku sanepan-sanepan seng digambarno karo barang grabahan, utowo barang liyane seng onok gandengcelenge karo alate urip sak bendino. Crito Roropangkon iku, kusus di udal lek pas acara temu manten. Emboh crito iku mek di woco thok, utowo digawe lakone ludruk lan wayangan. Seng diarani bubak kawak iku yo katot nduk njerone crito ngudal Roropangkon iku. Bubak kawak iku iso di ongkar ceritane masio pas duduk acara Roropangkon. Misale pas ngujubno kenduren kajatan. Lha bedone karo Roropangkon, bubak kawak iku gak nyritakno masalah ketemune kemanten.

Sak marine kemanten di temokno, penganten di lungguhno kuwade, semunu ugo, poro pengiring podho lungguh kursi dewe-dewe. Tapi pengiring kemanten lanang seng gendong jago-jagoan, jek klewar-kliwer goleki wong seng bakal nrimo jago-jagoan iku. Wong seng nrimo jagoan iku kudu wakile teko keluargo kemanten wedhok.

Sak durunge adol tinuku, takon pitakonan antarane seng gendong petek jago karo seng bakal nrimo pitik jago. Ono suworo gak ono rupo teko awing-awang.

“Assalamu’alaikum,.. Tejo-tejo sulaksono-tejone wong anyar katon- Ilang tejane cumlorot sak sodo lanang-jumbleger kari manungsane”. Manungso anyar katon, yoiku tekone kemanten lanang, seng digambarno pitik jago digendong. Wong seng nggendong pitek iku terus ditakoni karo wong seng bakal nrimo petek.

A : Gak ono udan, gak ono angin, yo gak ono lamate wisik, kok kadungaren janur gunung gebyake segoro kidul. Gak layak kaet isuk kok ono prenjak ganter burine omah. Tibak’e ono dayoh seng gowo petek jago. Nuwun sewu pawongan, aku melok takon, sopo jenengmu? Soko endi sangkan paran dumadimu? Ono parigawe opo koen kliwar-kliwer nduk pakarangan kaki danyang-nyai danyang kene?

B : Oh, enggeh, dipun tepangaken namikulo “Slamet”, yugane Pak Cukup lan Mbok Turah. Tegese, kulo niki tiyang seng kepingin Slamet ndunyo akhirat, ibarate sak tibo-tiboe jek nemu blahi slamet. Kulo niki tiyang seng cukup. Cukup seng di sandang lan dipangan sampek torah-turah. Kulo satrio saking tlatah suroloyo adi linuweh. Tegese : suro = wani, loyo = pati, adi = mergo becik, linuweh samu barangkalire. Kulo teko wonten mriki, enten perlu madosi griyane mbok Rondo seng gadah pitek putrid, aran Sekarjoyomulyo. Seng gorong rontok sari patine.

A : Oo….lanek ngoten mapan keleresan, nggeh mriki griyane.

B : Balek kulo takon ten sampean, aran sampean niku sinten lan saking pundi papan panggonan sampean?

A : Kulo niki seng jenenge Darmo Julek. Saking tlatah Karang Kadempel. Darmo tegese temen, julek : duto utowo utusan. Kulo niki kongkonan saking Karang Kadempel, utowo unek-uneke ati, minongko wakile pikiran lan roso sak jerone awak sak kujur. Balik kulo takon! adoh saking Suroloyo Adi Linuweh dateng Karang Kadempel mriki, nopo sampean wau mboten kendel?

B : Kulo kendel ten Kuto Mesir, nggeh griyo niki seng kulo ser.

A : Saking Suroloyo Adi Linuweh dumugi wonten mriki wau, sampean liwat pundhi dek?

B : Kulo liwat lurung tengah. Kiwo tengen Karang Kitri, tumpakane jaran napas. Lurung tengah jlentrane: akal, seng mesti bender kerjoe, akal yoiku megap-megape swasono, antarane pikiran tengen lan utek kiwo. Akal iku gak wujud rupo, nanging wujud bender seng nyoto. Lha akal iku mlebu nang sirah panggonanae pikiran. Mestiae sak durunge mlebu sirah ngliwati selo-selane, gang-gangane rambut seng di umpamakno tanduran Karang Kitri. Lah tumpaan jaran napas jlentere liwat irung, utowo ambek’an. Olehe aku iso mikir tur nemokno bendere akal iku mergo aku jek nduwe ambek’an utowo jek orep.

A : Lha seng sampean gowo iku opo?
(pethek jago iku dumadaan kruruk karo nggebyak-nggebyakno suwiwine. Bak….bak…..bak………..kukukluuruuuuukk.

B : Seng kulo gowo niki pitek jago, seng arane Sawung Seto Wono. Sawung = jago, seto = putih, wono = alas, artine petek jago seng blakrak’an sobo panggonan seng becik.

A : Lah condrone pitek jago sampean niku nopo mawon?

B : Pancene petek jago kulo niki mboten baen-baen. Duduk sembarang umume jago.
Ndase jago niki jenenge : cepuk emas tunggul nogo
Cucuk’ e : aran wesi pulau stani
Mripate : merah delimo,
Kupinge : suling bermolo
Jenggere : emas berlian,
Jembele : sumberkomojoyo
Telek’ e : wadah roso,
Rawise : cindeh amoh
Guwayane : nejo warno,
Ulese : monco warno, tegese, pirang-pirang wernane, ono seng putih, abang, kuning, lan ireng. Jlentere,

Putih : Wetan panggonane, warnone putih, kembangane kenongo, manuk’ane kuntul, gununge kapur, segarane santen, kutone sloko, seng ngenggoni Betoro Guru, manjeng nduk ati suci.

Abang : Kidul panggonane, wernane abang, kembangane waribang, manukane ulung, gununge geni, segarane segoro gete, kutone tembogo seng ngenggoni Betoro Brahmo, manjinge nduk Durgomongso.

Kuning : Kulon panggonane, kembangane kenikir, manukane kepodang, gununge welirang, segarane segoro madu, kutone kuningan, seng ngenggoni Baroto Komojoyo, manjinge nduk kebraen.

Ireng : Elor panggonane, kembange mentheleng, manuk’ane gagak, gununge areng, segarane nilo, kutone wesi, seng ngenggoni Batoro Wisnu manjeng nduk jaman pelanggengan.

Niku wau tegese ules moncowarno, lha petek jago kulo niki nggeh
Suwiwine : Belah jagat,
Sikile : Songgo bumi
Jalune : Sipat jentek gumolo netro,
Cakare : Sapu jagat
Buntute : Tebu sak uyun sineret, koyok tebu diapet kluwung
Kukune : Lempuyang aking
Pakane : Sego putih, iwak ati, jangan kluweh. Tegese ati suci, supoyo luweh sandang pangane
Ombenane: Banyu kawah Condrodimuko, jenenge banyu Durgo pangongso-ongso, seng ngombeni dulur papat limo panjer. Papat tegese kiblat , etan, kidul, elor, lan kulon. Panjer tegese ati madep nang gusti Alloh kang ario jagat.
Pangkringane : Kajeng krudo mandero
Peturone : Dalem adi gondo, bantal piwulang, kemul pitutur
Kurungane : Lahir lan bathin
Mudune : Nduk jengkar guling, kursi gading, artine sak jerone gerden, dodo siji tinawonan,
Turune : nduk jero bakupon seng isi putri kewudanan, sang putro nibo pangkon.
Kluruk’e : Wayah jam 8 isuk, metu nduk pengayomane Sidodadi, ngadep nang bapak Naib, di apit poro priyayi, laras karo agomone.
Isi wetenge : Ono telung macem, yoiku beras, endog, lan emas
Beras : iber-iber ojo nganti was-was
Endog : supoyo ero purwo dadare
Emas : supoyo ero purwo lelere
Telene : Isi rojo brono, yoiku emas, peces, tigan lantahan, mbah blowo, isi tumbar lan mrico, tegese: kemantene gak bakal diumbar, tapi diloloh.

A : Ooo…ngoten ta condrone jago sampean seng jenenge Sawong Seto Wono iku, lanek ngoten kulo jaluk’e petek sampean.
(Darmo julek ngrudo pekso pitek jago seng digowo Pak Slamet. Semunu ugo Pak Slamet gak ngolehi. Akibate wong loro iku tanding adu kesakten. Ibarate ngamok dikembari, jaluk disembadani, suwene-suwe Pak Slamet ngalah)

B : Nggehpun, petek jago niki kulo paringaken sampean. Tapi enten syarate, kudu ditebus nganggo duwek seng jumlahe Sathak Sejampel Suku Slawe.

A : Nopo jabarane Sathak Sejampel Suku Slawe niku?

B : Jumlah niku lek kulo jupuk 12, manggone nduk tahun, mergo setahun 12 wulan
Nek kulo jupuk 30, mangone nduk ulan
Nek kulo jupuk 7, mangone nduk dino
Nek kulo jupuk 3, mangone nduk kemanten, yoiku 1. kemanten lanang, 2. kemanten wedok, 3. waline

A : Sampean teko Suroloyo Adi Linuweh diterno sopo? Kok pateng gembruduk?

B : Seng gembruduk wonten mburi kulo niku pangiring saking suroloyo adi linuweh

A : Mbeto nopo mawon?

B : Mbeto tumbak, kanggo babat dalan, ugo nggowo barang akeh, seng arane misro misri. Misro tegese barang seng digowo bali moleh. Misri tegese barang seng jange ditinggal. Koyoto : dom, bolah, jambe, suruh, sekar bao
Dom : supoyo landepo pikirane
Bolah : supoyo netepi ular-ular kuno
Jambe suruh sekar bao : supoyo weroh sekar banjare nini kemanten lan kaki kemanten
Sak liyane nggowo tumbak yo gowo Jodang seng digawe teko kayu Joli Jempono :
Tegese walak-wali kaki nini kemanten karone

A : Isi nopo mawon niku?

B : Sepisan isi gedang : gegeto cek ndang padang, ngajenono awake
Isi kupat karo lepet : ngluwari nadzar, udarono sengkalane, netepi agomone, cidek rejekine, adoh blaine
Isi kendi : miningko wong tuwo : nang endiae kacandak, kecangkeng, tur seng nyekseni lan seng mundhi-mundhi.
Isi enten klopo gandet : ojo ngapek opo-opone wong tuwo
Wet : kudu diopeni, diawet-awet
Bokor kuningan : ojo sampek nglokor, kudu diuning-uning
Pereng : minongko lantaran,
Cengker : nyancang pikir, utowo kencenge pikir
Angguh lepek : ojo sampek klepek’an
Umpul-umpul : ngumpulno sanak keluargane, ngumpulno badane
Gawang ongkek : disawang, ojo diongkek
Sewur : nyuwurno lek bakale nduwe gawe
Irus : nerusno karep, nerusno lakone urip
Kekep : rumongso lek nduwe sikep
Ilir/tepas : disilir utowo ditepas
Kemaron : karon-karonan pokok beres
Kendel isi klopo : lek wes jendel wetenge, iku mari lapo-lapo
Cowek : asale konco terus dipek dewek
Dandang : ndang-ndang dadio ojo sampek batal
Kukusan : iso-o ngukus derajate, enak ojo lali wong tuwo, ono paribasane gak iso ngukus lek gak ono genine

Sak marine kemanten diapet kembang mayang, kembange jagung, silir-silire angin utowo telese banyu mbun seng terno langit sakben isuk, ngrontokno putik bibit nang benang sari. Sak marine iku
Paribasane: srikiti di saut walang-damare mati suwale ilang. Wedang kopi gulo remuk-an. Damare mati- amuk-amuk’an.

Sabtu, 17 April 2010

L A Y A N G K U M I T I R

Sabrank Suparno

Dek! Wong Ayu seng dadi pepujaning atiku
Opo sampean jek eleng nalikane riyoyo Capgomek karo Micingan
Udan nrecek ket isuk, langite peteng ndedet. Kandele mendung
nyengetno birune langit nduk irenge angkoso. Semunu ugo
srengngenge isin nyawang dino, ojok kok maneh raine, angete-ae
gak gelem ngeter-no.

Dek! abot aboti kapingin methuk-i awakmu, udan, gerimis gak
tak gatekno. Nang prapatan Rengen Contong kunu sakben sloso kliwon
awakdewe ketemu. Mlakuku koyok iline banyu. Walehku ilang,
koyok ilange srengenge. Karepku gembrojok bareng mudune banyu udan

Dek ! sak piro se adoe nJombang munggue awakku. Gak sepiro pokok-e iso
nyawang netramu, ngrungok-no guyumu, ngrasakno jiwitamu. Lak jek adoh-adoe
Pangklungan-Pojok Klitik ta. Utowo Mojoagung-Bandar Kedung Mulyo, opomane lek mung Gunung Pucangan-Ngoro- Badang. Ejek cidek atiku karo atimu.

Ancene tresno iku ndadekno ndunyo iki mek sak godong kelor…..
Ancene asmoro iku ndadekno bumi iki cilik mek sak bundere mrico

Kadang aku curigo karo udan Dek! Mesti guyang dalanku, naliko aku budal mbanyoni tanduran tresnoku, aku yo curigo marang gremes seng mesti nelesi rambut lan klambiku naliko aku budal nyirami cukul lan semine tresnomu. Aku yo curigo karo mendung, meneng-meneng nyiapi banyu gawe mrajak’e kembang lan panene tresnoku.

Dek! Jan-jane sampean iku dudu wong wedok. Mergo blegermu teko pucuk-e rambut sampek pucuk-e kuku, iku kedaden soko igo wekasku seng kiwo. Sampean iku yo aku iki, Cuma mendho-mendho dadi awakmu. Mulo dek, ngadek nduk ngarepku, koyok aku ngdek ndok ngarepe koco. Aku gak ndelok awakmu, nanging nyawang awakku dewe. Nglarani awakmu podo karo nglarani awakku dewe. Semunu ugo nresnani awakmu podo karo nresnani awakku dewe.

Dek ! koyok-koyok saben Capgomek karo Micingan, langit semayan karo bumi lek bakale ngadakno pesta udan sedino muput. Kebyugane banyu udan ndrewes ngusapi wedak pupurmu. Kloncom nelesi rambutmu. Wiih……tanpo wedak seng mbok poles nduk praupanmu, ayumu tambah ketok asline. Suthupe mripatmu, jeglonge pacek nduk pipimu, nyatise janggutmu, aku kesengsem karo semurune kulitmu.

Tapi Dek ! gak mergo ayumu aku seneng awakmu, tapi mergo sampean solikha. Lek wong ayu ngunu akeh tungale, wong ayu bakal nglakoni opoae gae nutupi ayune. Tapi lek wong solekha mesti apik kelakoane.

Dek, lek sampean meneng, atiku sumpek, mestine sampean ngomong nang aku, lek aku salah, salahku opo, aku cek gak iwuh dek dadi wong lanang, gak enak dek di sawang tonggo, kok sawangane gak iso mimpin wong wedok. Dek! lek cahyane suryo madangi dino iki, iku duduk panas seng kesentrong dino iki. Nanging cahyo iki wes kepanjer mayuto-yuto tahun kepungkur, kaet tumeko sak iki. Semunu ngo sampean lan aku, jejodoan iki wes katitah nalikane ono ing alam suroloyo kepungkur. Ake-e ma-ewu ewe lembar godong rengen iki, tansah ngenteni kapan ndewe mesti ketemu. Semunu ugo ngadek lan jejeg-e wet rengen iku, minongko piwulang kuwat jejeg lan tresno sampean karo aku.

Bojo iku duduk buruh utowo budak seng kudu tak kongkon sak karepe atiku. Nanging bojo iku konco, seng mesti tak ajak rundingan ngadepi opo ae.

Dek. Gak pethuk awakmu sedino rasane koyok patung ketigo gak pethuk seminggu rasane koyok sewindu. Kamongko limang rendeng kepungkur sampean pamit marang aku, lek bakal oleh beasiswa nang Boenes Eries Argentina. Gak trimo udan seng deres, banyu motomu yo mbrebes mili. Suworomu serak, tangismu mbesesek. Sesek ambekanku saking rapete rangkulanmu. Sirahmu kok templekno nduk dodoku, koyok-koyok ngrogoh jantung atiku, gegayut kapercayanku sak suwene ngenteni awakmu. Rengen Contong melu nangis. Banyu elue dredes pating tumetes. Kulite kayu yo koco-koco. Kahanan seng koyo ngunu iku, ndadekno sumedot rasane atiku. Seblak-seblak dek

Nanging dikapakno ae aku iki wong lanang. Kudu iso njembarno dodoku, madhangno mulek-mulek’e atimu. Dek westa, ayo janji minongko dadi gandolane ati. Sak liayane janji iki di sakseni udan gerimis karo blegere Rengen Contong. Yo ayo di bundeli nduk pojok ane klambi. Kanggoku Dek, ora ono sembodo-ku dadi wong lanang lek aku gak iso ndukung cita-citamu. Mung cekelen weling-ku iki. Senajan arep nduk monco negoro ojolali lek awakmu iku Wong Jowo. Tengerane Wong Jowo iku wong seng iso lungguh silo. Jalaran silo iku ndadekno wong jowo nduwe wibowo. Diwedheni tur di sungkani. Lek wong monco Dek! gak iso silo, yo gak duwe wibowo. Empakno toto kromomu nduk negorone wong liyo, iku minongko tepo seliro, tepo = tepak, sliro = awak. Arep opoae seng sakmestine, ojo ngleset, yo ojo metingkrang.

Dek…! Lagu Teluk Bayur, Tawang Mangu, mesti tak rungokno sak ben aku kangen sampean. Klambi goyor sleret kluwung sing tak tukokno opo jek ono? Jaman semono regane sak sen, telung ece rong ketip, telung kelip. Lha klambine seng batik Inggris biyen regane seringgit punjul sak sen.

Dek…! Limang tahun suwene aku ngenteni, ah tapi gak opo-opolah. Limang tahun iku duduk waktu seng suweh. Gak sumbut lek bandheng karo urip seng bakal awak dewe lakoni. Toh seng bakal awak dewe lakoni sak umur umur. Kangenku iso ditambani karo tekane suratmu. Sakben kawat, kawat kuningan, sak-kilo regane setali. Sakben surat, surat kiriman, lek tak woco bribes mili.

Lek wong wedhok akeh tunggale. Nanging kenangane urip naliko runcang-runcang karo sampean, perlu sak umur uripku kanggo nglalekno. Ora mung aku seng ngenteni tekomu nggowo trisanmu soko monco negoro. Tapi Rengen Contong iku bakal ngadek selawase nagih janjimu.

Kapan boyo sampean mulih, tak golekno dino becik. Wong tuwoku tak kongkon nang omah sampean, njaluk nglamar sapean, senajan mung nggowo kain sak suwek, gedhang sak sopet.

Wektu iku jange, driji kiwomu bakal tak tengeri ali-ali. Nanging dudu ali-ali emas gawenan toko. Tapi igo wekasku seng kiwo, tak cuklek, tak plungkerno bunder, minongko bundere tresnoku, bundere kepinginanku orep bebrayan karo sliramu.
Mongko jogo-en igo wekasku iki sampek tumekane pati.

Umpomo awak ndewe ngerti, sakjane anak-e dewe iki wes gak betah nduk alam ruh. Dewek-e mbengok-mbengok, njerit-njerit gak krasan manggon nduk Suroloyo. Kepingin ndang cepet mudun nemoni awak ndewe. Ngajak guyon, dulinan, lan tetangisan karo ndewe. Kamongko syarat kuncine mudune anak ndewe iku ono rong macem. Sepisan lek wes ono gong giro minongko, tanggapane ludruk seng nggawe lakon crito layang seto-layang kumitir seng bakal ngramekno tondo ketemune aku karo sampean nduk kuwade. Gong karawitan iku yo nabui nalikone jejeran bubak kawak seng jenenge ngudal roropangkon. Kaping pindone lek wes ono janur melengkung ngarepe omah sampean karo ngarepe omahku.

Suasono iki seng diarani suasono gambiro loko. Wong tuwone ndewe aro mung ngrabekno awak ndewe thok. Nanging nandur dulur caruk warange keluwargo. Dino iku ora ono susah, sedino muput mung krungu tembang jowo. Amorondono tirto daono. Asmoro = tresno, dono = weweh, tirto = banyu, daono = butek. Nyawijane tresno weweh banyu butek. Tembang iku koyoto ; jenang gulo, loro bronto, lan liyo-liyane. Mangkak-ne Dek, kekes tunggorono-gerdu papak parimono. Lek wes kandanono ibu-bapak tak kongkone nglamar riko.

Ora ketang, melar sak cuplik, tetel sak uter, koci-koci lan brubi, gak usah sampean suguhi sego sak bodak, pokoke lamaranku di trimo karo emak-bapak, keluargo sampean, aku wes girang-gemuyu.

Ono ing dino temantene awak ndewe, sak wernani jajan lan panganan di pikul pengiringku di wadai jodang. Mlakuku di apit kembang mayang budalku di terno pitik jago seng jenenge Sawung Seto Wono.

Bobok Suruh Bodeh

Sabrank Suparno*

Emboh yok opo nalare, ora ono udan, ora ono angin, bledek koyok nyamber-nyamber ndukure omah. Padahal titimongso ketigo. Atine Sumini koyok diremet-remet lugute galéng campur uyah. Ora koyok-koyo’o uripe. Ibarate ndunyo kate kiamat. Srengengene mudun tambah mendek nduk nduwure ndas. Wit-witan podo kobong. Lemahe marong nyemomong abang mbranang. Howo kiwo tengene Sumini kroso panas. Sak ben tleraman kedipe moto dadi koyok munclak-munclak’e mowo. Ono paribasan, panase srengenge disonggo wong akeh, tapi panase ati disonggo dewe-dewe.

Wes sepuluh tahun suwene Sumini orep bebrayan karo Cak Sriono. Gak ono duso, gak ono perkoro. Pancene atine Sumini kadang rondok tratapan lek nyawang anak wedhok loro karone. Warti seng umur 9 tahun, ambek Saripah seng umur 7 tahun. Warti lan Saripah kaet cilik uripe lewung. Emboh salah opone. Gak dirumat dino becike, ta kurang jangkep uborampene. Kok sampek ngunu kedadeane. Barang wes kadung kate diapakno. Bubur gak bakal balek dadi sego. Kadung lahir rupo menungso mosok kate dibalekno nang guo garbane emakne. Senajan ngunu, atine Sumini jek tumeko. Tegel ngadepine. Dikapakno ae seng jenenge anak iku pancet daging getene wong tuo. Asale kroso enak, moro-moro dadi anak. Onok’e anak iku pancen asale olehe gawe yo enak.

Demit opo seng ngranjingi Sumini. Kok sampek koyok ngene iki kedadeane. Ono rong wulan iki Cak Sriono jarang moleh. Roso tresno lan welas asihe marang anak bojone asat saknaliko. Ora mili maneh teko pupuk punjere dodone Cak Sriono. Opo maneh duwek koyone nyambut gawe malah gak tau mampir ngusapi gembremete telapaan tangane Sumini. Mesti ae nggarakno jatae blonjo koter keteter-teter. Tanggung jawabe Cak Sriono molai luntur. Jawabane jek ono, tapi tanggungane kabur kawusanane. Cak Sriono yo wes gak tau nggatekno. Masio koncone seng jenenge Cak Pi’i gelek nyemoni. Jarene Cak Pi’i, “lek nang Jombang mampiro Sengon/ lemah geneng akeh wedhine/ lek gak sambang kirimo ingon/ lek gak seneng opo mestine.”

Mbok menowo mari nglangkai oyote mimang. Pikirane Cak Sriono melang-melung. Sewek kawung bedah pinggire, atine lewung owah pikire. Kahanan iki kepetong sakjeke Cak Sriono riwa-riwi nang Tangkés Kali Bengawan. Tangkés seng sak ben bengi dienggoni gembrumbul poro lonte, senuk, utowo ondolan. Jalaran ondolan, rupane Cak Sriono kesebet bokong semoke. Langganan rutine Cak Sriono seng jenenge Sablah senajan gak ayu tapi luweh semlohe tinimbang Sumini. Mesti ae irunge Cak Sriono seng pancene nyonyo két bujang mekrok maneh. Mblenger disuguhi lodeh, rupane Cak Sriono kepingin ngrasakno liyane. Ono seng rawon, soto, gule, lan kare. “Sri Sri, biyen ketok opo, sak iki ketok opo. Biyen seneng, sak iki ngendeng. Lek niate njajan nang warung, bungkuse buwak’en ae. Ojo digowo moleh. Lek mari mangan ajange balekno,” kandane Cak Pi’i.. Mutung cendek alias negesnoe Cak Pi’i nambahi, “Mosok uwong kok ngenteni dikandani, gak iso ngandani awake dewe ta!”

Gak nerimakno digremengi, Cak Sriono mulai mbukak cangkeme, ngobah ilate, “I, P’i, aku nduk omah iku gak tau digatekno. Mangan ta gorong, mole ta gak, pegel ta ora. Kathek bojoku lek tak jaluki, mesti sambatan pegel. Opo maneh rasane seje, turu lek ambek bojo iku rasane koyok ambek dulur dewe.” Senajan salah, rupane Cak Sriono tetep nduwe alasan mbelo awake dewe. Sepur ono stasiune, tapi omongane Cak Sriono nyecret koyok maling kuyuan. Luweh mandes maneh nduk pungkasane omongan. Mari ngomongno iku ketoke Cak Sriono lego. Omongane nggenah karo tolah-toleh lan dipungkasi ngguyu njekakak, “Lek ambek Sablah iku I, iso digawe model sembarang kalér. Lek Sumini, gak gelem.” Sawangane ndlolat-ndlolet, gak disongko Cak Sriono tibak’e doyan nggawe model. Cak Pi’i godek-godek. Tlapakane nebas dodo. Batine Cak Pi’i, bojo mosok digladrah. Gak wurungo lek bejat yo repot ndandakno. “Kebone tonggo iku mesti ketok luweh mrajak, timbang kebone dewe. Engkok lek wes nduk kebone tonggo, ganti kebone dewe mau seng ketok luweh ijo. Orep iku sawang sinawang. Podo karo klantheng iku, lho. Masio abang, ijo, kuning, rasane podo ae. Seng gulo e akeh bedho legine,” jlentreh Cak Pi’i.

Soyo suwe Cak Sriono soyo raket karo Sablah. Pancen tresno nggarakno kelet. Sablah gelek diendang-endeng liwat ngarepe Sumini. Nang endi ae Sablah kecandak kecangkeng. Malah kabare wes rong minggu iki Cak Sriono kawin siri karo Sablah.

Cak Sriono ngguya-ngguyu, cengengas-cengenges. Gak mek Sablah thok seng ditunggangi, tapi sepeda montore seng anyar yo ditumpak’i. Masalah nyicil kriditan sing ben wulan dipikir mburi. Jare panas-panase srengenge, tapi mbulane luweh panas mergo duwek anakan diterjang ae.

Asal-usule Cak Sriono cuma langganan biasa munggu e Sablah. Gak bedo langganan liyane. Seng duwike muprul ambek Sablah, digoyang diluk, rontok sak suwal-suwale. Goyangan seng ampang tanpo asmoro. Carane Sablah ngladeni pelanggan nganggo rumus: ono duwek ono rupo. Dikiro lek Cak Sriono duwike gamo, gak rugi lek Sablah sak ben wulan nganyarno jopomontro, supoyo Cak Sriono gak ocol nang wong wedhok liyo. Opo maneh lek mek mbéngungno pikirane Cak Sriono, Sablah karek ngucut kartu lentrek, diumet-umetno, didingkek sak njerone kecuk kenci lan babi.

Sablah kaet cilik uripe soro. Isuk sarapan, gorong mesti sore kemplokan sego. Mulane ora maidho. Sak jege ero rasane golek duwek dadi begenggek, Sablah gak kepalang tanggung. Gemrengseng kebutuhane. Umep munclak-munclak nduk mbun-mbunane. Ilate lemes gae nglumpuhno kolomongso. Lhawong lambe seng nisor ae gak iso njogo, opo maneh lambe seng nduwur. Kecepét nasib beketut tahun ndadekno Sablah gibras-gibras. Ojo sampek orep nduk ndunyo pisan iki, kepinginane gak keturutan. Tonggo iso tuku opo ae, munggu e Sablah kudu iso ngembari. Jalaran soko ngunu iku, Sablah jungkir-walik ngedol awake. Cak Sriono karo poro langganane mesti diperes dompete.

Roto-roto seng kenal Sablah akeh kepincute. Ngulese omongan alus koyok jolosutro. Sak ben korbane dicekoki ulekan bobok telung perkoro. Sepisan, dukune dimaekno. Kaping pindo lentrek diumetno. Lha terahire, awake yo disingsetno. Sasate sakbendino, Sablah ngracik ramuan terus diulek lembut. Ono seng rupo gambir, suruh bodeh, lan godong luntas, supoyo langanane bah sugih bah mlarat terus awe-awe. Kembang suruh nguwohe keneki mbuh gak ero, seng penting pokok e tuntas. Lha mergo bobok’e Sablah iki, wong koyok Cak Sriono, congkrah rumah tanggane.
----

Sabrank Suparno, penulis cerpen, cerkak, esai, dan puisi. Bergiat pula di Lincak Sastra Dowong. Beralamat di Dusun Dowong. Desa Plosokerep, Kecamatan Sumobito, Kabupaten Jombang. Email; sabrank_bre@yahoo.com
Hp: 081-359-913-627

A Rodhi Murtadho A. Anzib A. Azis Masyhuri A. Mustofa Bisri A. Qorib Hidayatullah A. Riyadi Amar A. Yusrianto Elga A.H. J Khuzaini A.J. Susmana A.S Laksana Abd. Basid Abdul Azis Sukarno Abdul Hadi W.M. Abdul Kirno Tanda Abdul Wachid B.S Abdurrahman Wachid Abdurrahman Wahid Abimardha Kurniawan Abu Salman Acep Iwan Saidi Acep Zamzam Noor Achmad Sunjayadi Adek Alwi Adi Faridh Adian Husaini Adreas Anggit W. Adrizas Afrizal Malna Agama Para Bajingan Agni Rahadyanti Aguk Irawan M.N. Agus Aris Munandar Agus B. Harianto Agus Bing Agus Buchori Agus R. Sarjono Agus Sulton Agus Sunyoto AH J Khuzaini Ahda Imran Ahid Hidayat Ahmad Fanani Mosah Ahmad Fatoni Ahmad Hartanto Ahmad Kekal Hamdani Ahmad Muhli Junaidi Ahmad Naufel Ahmad Suhendra Ahmad Yulden Erwin Ahmad Zaini Ahmadun Yosi Herfanda Ahsanu Nadia Aini Aviena Violeta Airlangga Pribadi Ajip Rosidi Akbar Ananda Speedgo Akhmad Sekhu Akhmad Sofyan Hadi Akhmad Taufiq Akhudiat Akmal Nasery Basral Alam Terkembang Alang Khoiruddin Aldila Avrikartika Alfred Tuname Ali Audah Ali Soekardi Amien Wangsitalaja Andhi Setyo Wibowo Andi Andrianto Andong Buku #3 Andry Deblenk Angela Anggota FSL Anggraini Lubis Anindita S Thayf Anis Ceha Anjrah Lelono Broto Anton Bae Anton Kurnia Anton Kurniawan Anton Septian Anwar Nuris Any Rufaidah APSAS (Apresiasi Sastra) Arafat Nur Ari Saputra Ariany Isnamurti Arie Yani Arief Junianto Arifin Hakim Arim Kamandaka Arina Habaidillah Armada Riyanto CM Arman A.Z. Arswendo Atmowiloto Arti Bumi Intaran Arwan Arysio Santos AS Sumbawi Asarpin Asep Sambodja Atafras Atmakusumah Awalludin GD Mualif Aziz Abdul Gofar Babad Nuca Nepa Babe Derwan Badrut Tamam Bagus Takwin Bahrul Ulum A. Malik Balada Bale Aksara Bambang Kempling Bambang Kuncoro Bambang Satriya Bambang Sugiharto Bandung Mawardi Banyuwangi Bengawan Solo di Karanggeneng Beni Setia Benny Benke Bentara Budaya Yogyakarta Berita Berita Duka Berita Koran Berthold Damshauser Binhad Nurrohmat Biografi Blambangan kuno Bonari Nabonenar Brunel University London Budaya Budi Darma Budi P Hatees Budiawan Dwi Santoso Bujang Tan Domang Bung Tomo Capres dan Cawapres 2019 Catatan Cerbung Cerkak Cerpen Chairil Anwar Chamim Kohari Chavchay Syaifullah CNN Indonesia D. Dudu AR D. Zawawi Imron Dahlan Kong Damanhuri Damhuri Muhammad Dami N. Toda Damiri Mahmud Daniel Paranamesa Danilo Kis Danuji Ahmad Darju Prasetya Darmanto Jatman David ZA Dea Anugrah Dedi Pramono Deni Jazuli Denny Mizhar Desiana Medya A.L Dewan Kesenian Lamongan (DKL) Dian Diana A.V. Sasa Didin Tulus Dinas Perpustakaan Daerah Lamongan Diskusi buku Djibril Muhammad Djoko Pitono Djoko Saryono Djulianto Susantio Dody Yan Masfa Dom Dinis Donny Syofyan Dorothea Rosa Herliany Dwi Arjanto Dwi Cipta Dwi Fitria Dwi Kartika Rahayu Dwi Pranoto Dwi S. Wibowo Dwidjo U. Maksum Edeng Syamsul Ma’arif Edi Purwanto Edith Koesoemawiria EH Ismail Eidi Krina Jason Sembiring Eka Budianta Eka Fendri Putra Eka Kurniawan Eko Endarmoko Eko Nuryono Elin Yunita Kristanti Ellyn Novellin Elnisya Mahendra Em Syuhada’ Emha Ainun Nadjib Eny Rose Eriyanti Esai Evan Ys Evieta Fadjar F Rahardi Fahrudin Nasrulloh Faisal Kamandobat Fakhrudin Aris Fanani Rahman Fariz al-Nizar Faruk Fatah Anshori Fatah Yasin Noor Fauzan Al-Anzhari Fazabinal Alim Felix K Nesi Ferdiansyah Thajib Festival Sastra Gresik Festival Teater Religi Forum Santri Nasional Forum Sastra Lamongan Furqon Lapoa Galuh Tulus Utama Ganug Nugroho Adi Gde Artawan Gede Mugi Raharja Gerakan Surah Buku (GSB) Gerson Poyk Gito Waluyo Goenawan Mohamad Gola Gong Grathia Pitaloka Gugun El-Guyanie Gunoto Saparie Gus Ahmad Syauqi Ma'ruf Amin Gus Dur H.B. Jassin Haaretz Hadi Napster Halim HD Hamberan Syahbana Hamdy Salad Hamzah Fansuri Haris del Hakim Haris Saputra Harri Ash Shiddiqie Harry Susilo Hartono Harimurti Hasan Junus Hasnan Bachtiar Hawe Setiawan Henri Nurcahyo Hepi Andi Bastoni Heri CS Heri Latief Heri Listianto Heri Santoso Hermien Y. Kleden Hernadi Tanzil Herry Lamongan Heru CN Heru Joni Putra Hikmat Gumelar Hilmi Abedillah Hudan Hidayat I Made Prabaswara I Nyoman Darma Putra I Nyoman Suaka Ibnu Rusydi Ibnu Wahyudi IGK Tribana Ignas Kleden Ignatius Yunanto Imam Muhayat Imam Nawawi Imamuddin SA Iman Budhi Santosa Indra J. Piliang Indra Tjahjadi Indra Tranggono IPNU Kabupaten Lamongan 1955 Isbedy Stiawan Z.S. Iskandar Noe Iwan Kurniawan Iwank Jadid Al Farisy Jafar Fakhrurozi Jalan Raya Simo Sungelebak Jamal D Rahman Jamaluddin Mohammad Jamrin Abubakar Jauhari Zailani Javed Paul Syatha Jean Couteau Jiero Cafe Jihan Fauziah JJ. Kusni Jo Batara Surya Joao Ruiz De Castelo Branco Johan Khoirul Zaman John Halmahera John Sinartha Wolo Joko Budhiarto Joko Pinurbo Joko Sandur Joko Widodo Jual Buku Jual Buku Paket Hemat Jurnalisme Sastrawi Jusuf AN K.H. Anwar Manshur K.H. Ma'ruf Amin Karanggeneng Kasnadi Katrin Bandel Kemah Budaya Panturan (KBP) Khoshshol Fairuz Ki Ompong Sudarsono Kingkin Puput Kinanti Kirana Kejora Komplek Gor Kamantren Paciran Lamongan Komunitas Deo Gratias Komunitas Penulis Katolik Deo Gratias Komunitas Perupa Lamongan Komunitas Sastra Ilalang Indonesia (KSII) KOSTELA Kritik Sastra Kukuh S Wibowo Kukuh Yudha Karnanta Kurnia EF L. Ridwan Muljosudarmo Laksmi Sitoresmi Lamongan Lamongan 1916 Larung Sastra Lathifa Akmaliyah Leila S. Chudori Leo Tolstoy Lina Kelana Linda Christanty Liza Wahyuninto Loe Lan Ing Lukisan Rengga AP Lukman Santoso Az Lutfi Rakhmawati Lynglieastrid Isabellita Lysander Kemp M Anta Kusuma M. Aan Mansyur M. Harir Muzakki M. Latief M. Lubabun Ni’am Asshibbamal S. M. Lukluk Atsmara Anjaina M. Lutfi M. Raudah Jambak M. Yoesoef M.D. Atmaja Mahamuda Mahendra Cipta Mahmud Jauhari Ali Majelis Sastra Asia Tenggara Makalah Tinjauan Ilmiah Mala M.S Malam Apresiasi Seni Tanahmerah Ponorogo Maman S. Mahayana Manneke Budiman Mardi Luhung Margita Widiyatmaka Marhalim Zaini Mario F. Lawi Marsi Ragaleka Martin Aleida Martin Lings Masdharmadji Mashuri Mathori A Elwa Matroni Muserang Membongkar Mitos Kesusastraan Indonesia MG. Sungatno Mh Zaelani Tammaka Misbahus Surur Mochtar Lubis Mohammad Eri Irawan Muafiqul Khalid MD Mudjia Rahardjo Muh Syaifullah Muhajir Arifin Muhamad Rifai Muhammad Al-Fayyadl Muhammad Alimudin Muhammad Aris Muhammad Muhibbuddin Muhammad Rain Muhammad Taufiqurrohman Muhammad Wava Al-Hasani Muhammad Yamin Muhammad Yasir Muhammad Zuriat Fadil Muhammadun A.S Mujtahid Mujtahidin Billah Mulyadi SA Mulyosari Banyuurip Ujungpangkah Gresik Musfi Efrizal Muslim Kasim Musyafak Nadhi Kiara Zifen Nafi’ah Al-Ma’rab Nailunni’am Naqib Najah Naskah Teater Nasrullah Thaleb Nawa Tunggal Nevatuhella Nezar Patria Nina Mussolini-Hansson Nirwan Ahmad Arsuka Nirwan Dewanto Nitis Sahpeni Nizar Qabbani Noor H. Dee Noval Jubbek Novel Nunung Nurdiah Nurel Javissyarqi Nurjanah Nurul Anam Nurul Hadi Koclok Nurul Komariyah Nuryana Asmaudi Obrolan Octavio Paz Olivia Kristina Sinaga Orasi Budaya Akhir Tahun 2018 Pablo Neruda Pagelaran Musim Tandur Pawang Surya Kencana PC. Lesbumi NU Babat PDS H.B. Jassin PDS HB Jassin Pesantren Tebuireng Petrus Nandi Philipus Parera Pipiet Senja Plato Pramoedya Ananta Toer Pratono Pringadi AS Priyatna Abdurrasyid Prof Dr Faisal Ismail MA Prosa Puisi Puji Santosa Pusat Dokumentasi Sastra H.B. Jassin Pustaka Ilalang PUstaka puJAngga Putu Fajar Arcana Putu Wijaya R Toto Sugiharto Radhar Panca Dahana Rahmat Sularso Nh Raihul Fadjri Raja Ali Haji Rakai Lukman Rakhmat Giryadi Ramadhan Batubara Ranang Aji SP Ratnaning Asih Ratno Fadillah Raudal Tanjung Banua Raudlotul Immaroh Redland Movie Reiny Dwinanda Rengga AP Resensi Reuni Mts Putra-Putri Simo Sungelebak 1991-1992 Rheza Ardiansyah Riadi Ngasiran Ribut Wijoto Ridwan Munawwar Galuh Riki Dhamparan Putra Riki Utomi Rinto Andriono Riris K. Toha-Sarumpaet Risang Anom Pujayanto Riyadhus Shalihin Riyon Fidwar Robin Al Kautsar Rodli TL Rojiful Mamduh Romi Zarman Rosihan Anwar Roso Titi Sarkoro Rudy Polycarpus Rumah Budaya Pantura (RBP) Rx King Motor S Yoga S. Jai S.W. Teofani Sabine Mueller Sabrank Suparno Sahaya Santayana Saifur Rohman Sainul Hermawan Sajak Salamet Wahedi Samin Samsudin Adlawi Sanggar Pasir Sanggar Rumah Ilalang Sapardi Djoko Damono Saparinah Sadli Sartika Dian Nuraini Sarworo Sp Satmoko Budi Santoso Satriani Satriwan Satyagraha Hoerip Saut Situmorang Sayyid Fahmi Alathas Sejarah SelaSastra #24 di Boenga Ketjil Jombang SelaSastra Boenga Ketjil Seno Gumira Ajidarma Seno Joko Suyono Septi Sutrisna Sergi Sutanto Setia Naka Andrian Shinta Maharani Shiny.ane el’poesya Sigit Susanto Sihar Ramses Simatupang Sita Planasari A Siti Khoeriyah Siti Muyassarotul Hafidzoh Siti Sa’adah Sitor Situmorang Siwi Dwi Saputro Siwi Tri Puji B Sjifa Amori Sofian Dwi Sofyan RH. Zaid Solihin Solo Exhibition Rengga AP Soni Farid Maulana Sony Prasetyotomo Sri Wintala Achmad Sri Wulan Rujiati Mulyadi St Sularto Stefanus P. Elu Suci Ayu Latifah Sudartomo Macaryus Sugiarta Sriwibawa Sugiarto Sujatmiko Sunaryono Basuki Ks Sungatno Sunlie Thomas Alexander Sunu Wasono Suripto SH Surya Lesmana Suryadi Suryanto Sastroatmodjo Susianna Sutamat Arybowo Sutardji Calzoum Bachri Sutejo Syamsudin Walad Syi'ir Sylvianita Widyawati Syu'bah Asa TanahmeraH ArtSpace Tarmuzie Taufiq Ismail Taufiq Wr. Hidayat Teguh Setiawan Teguh Winarsho AS Temu Penyair Timur Jawa Tengsoe Tjahjono Th Sumartana Thales Theo Uheng Koban Uer Timur Budi Raja Titik Alva-Alvi Choiriyah Tjahjono EP Tjahjono Widarmanto To Take Delight Toko Buku Murah PUstaka puJAngga Lamongan Tomas Transtroemer Tosa Poetra Toto Gutomo TS Pinang Tu-ngang Iskandar Udo Z. Karzi Ulil Abshar-Abdalla Umar Fauzi Ballah Umar Kayam Umbu Landu Paranggi Universitas Indonesia Universitas Jember Usman Arrumy Uwell's King Shop Uwell's Setiawan Viddy AD Daery Virdika Rizky Utama W. Haryanto W.S. Rendra Wahyu Awaludin Warih Wisatsana Waskiti G Sasongko Wawan Eko Yulianto Wawancara Wemmy Alfadhli Wicaksono Widya Oktaviani Wina Bojonegoro Wingko Legendaris dari Babat-Lamongan Wisnu T Hanggoro Wowok Hesti Prabowo Y Alprianti Y. Wibowo Yani Arifin Sholikin Yanto Musthofa Yasraf Amir Piliang Yayat R. Cipasang Yohanes Padmo Adi Nugroho Yohanes Sehandi Yok’s Slice Priyo Yoks Kalachakra Yona Primadesi Yoram Kaniuk Yunit Permadi Yusi A. Pareanom Yusri Fajar Yuval Noah Harari Yuyun Ifa Naliah Zaim Rofiqi Zainal Arifin Thoha Zaki Zubaidi Zawawi Se Zehan Zareez Zen Rachmat Sugito